Umowa o pracę na czas określony

Czym jest umowa o pracę na czas określony?

Umowa o pracę na czas określony jest jednym z podstawowych rodzajów umów o pracę przewidzianych w Kodeksie pracy. Jej cechą charakterystyczną jest to, że strony z góry wskazują okres, na jaki zostaje zawarta. Po upływie tego terminu umowa co do zasady rozwiązuje się bez potrzeby składania dodatkowych oświadczeń przez pracodawcę lub pracownika.

Taka umowa tworzy stosunek pracy, a więc pracownik wykonuje pracę określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem. Oznacza to, że pracownik zatrudniony na czas określony korzysta z zasadniczo tych samych uprawnień pracowniczych jak pracownik zatrudniony na czas nieokreślony, w tym z prawa do urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenia za pracę, ochrony BHP, ochrony rodzicielskiej oraz ubezpieczeń społecznych.

Umowa o pracę na czas określony jest często stosowana wtedy, gdy pracodawca potrzebuje pracownika na konkretny okres, do realizacji projektu, na czas zwiększonego zapotrzebowania na pracę albo w związku z zastępstwem. Nie może jednak służyć obchodzeniu przepisów o stabilności zatrudnienia. Kodeks pracy przewiduje limity dotyczące długości i liczby takich umów, aby ograniczyć nadużywanie terminowego zatrudnienia.

Czym charakteryzuje się umowa o pracę na czas określony?

Najważniejszym elementem umowy o pracę na czas określony jest wskazanie daty końcowej albo innego obiektywnego zdarzenia, które pozwala ustalić moment zakończenia zatrudnienia. Umowa powinna określać także strony, rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy oraz dzień rozpoczęcia pracy. W praktyce istotne znaczenie mają również postanowienia dotyczące stanowiska, systemu czasu pracy, miejsca wykonywania pracy zdalnej, zasad poufności, zakazu konkurencji czy odpowiedzialności za powierzone mienie.

Zgodnie z art. 25¹ Kodeksu pracy łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony między tymi samymi stronami nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba takich umów nie może przekraczać 3. Przekroczenie jednego z tych limitów powoduje co do zasady, że pracownik jest traktowany jak zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Źródłem tych parametrów jest Kodeks pracy, w szczególności art. 25¹.

Od limitów przewidziano wyjątki. Dotyczą one m.in. umów zawieranych w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności, wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym, wykonywania pracy przez okres kadencji, a także przypadków, w których pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie, jeżeli zawarcie umowy służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie. W takich sytuacjach ważne jest prawidłowe opisanie przyczyny w umowie oraz, w określonych przypadkach, dopełnienie obowiązków informacyjnych wobec Państwowej Inspekcji Pracy.

Umowa o pracę na czas określony może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem. Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące, zgodnie z art. 36 Kodeksu pracy. Te okresy są takie same jak przy umowie na czas nieokreślony. W przypadku wypowiedzenia umowy na czas określony pracodawca, zgodnie z aktualnymi przepisami Kodeksu pracy, powinien wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie oraz przeprowadzić konsultację związkową, jeżeli pracownik jest objęty reprezentacją związku zawodowego.

Kiedy warto zawrzeć umowę o pracę na czas określony?

Umowa o pracę na czas określony może być właściwym rozwiązaniem, gdy potrzeba zatrudnienia jest realnie ograniczona w czasie. Dotyczy to np. projektów inwestycyjnych, wdrożeń informatycznych, prac sezonowych, zastępstw, czasowego zwiększenia produkcji albo okresu przejściowego związanego z reorganizacją przedsiębiorstwa. Daje pracodawcy większą przewidywalność co do daty zakończenia zatrudnienia, ale nie pozbawia pracownika ochrony wynikającej z prawa pracy.

Dla pracownika taka umowa oznacza formalne zatrudnienie pracownicze, dostęp do świadczeń i ochrony przewidzianej w Kodeksie pracy, ale także mniejszą stabilność niż przy umowie na czas nieokreślony. Z tego powodu warto zwracać uwagę na datę końcową umowy, sposób określenia stanowiska i wynagrodzenia, postanowienia o czasie pracy, zasady wypowiedzenia, a także ewentualne klauzule dodatkowe, np. o poufności, zakazie konkurencji lub prawach autorskich.

Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Wsparcie prawnika jest przydatne zarówno przy przygotowaniu wzoru umowy, jak i przy ocenie konkretnego przypadku zatrudnienia. Pracodawca powinien upewnić się, czy zawarcie kolejnej umowy terminowej nie naruszy limitów ustawowych oraz czy istnieją podstawy do zastosowania wyjątku od tych limitów. Błędne oznaczenie rodzaju umowy, nieprawidłowe uzasadnienie wyjątku albo pominięcie obowiązków informacyjnych może prowadzić do sporu z pracownikiem, kontroli Państwowej Inspekcji Pracy lub uznania zatrudnienia za bezterminowe.

Pracownik może potrzebować pomocy prawnika, gdy otrzymał wypowiedzenie, ma wątpliwości co do przyczyny rozwiązania umowy, kolejna umowa terminowa trwa zbyt długo albo warunki faktycznej pracy różnią się od treści dokumentów. Analiza prawna może być istotna także wtedy, gdy umowa terminowa jest wykorzystywana zamiast umowy na czas nieokreślony, mimo stałego i powtarzalnego charakteru zatrudnienia.

Szybka konsultacja z prawnikiem może pomóc uniknąć błędów w dokumentacji pracowniczej, sporów dotyczących rozwiązania umowy, ryzyka odpowiedzialności pracodawcy lub strat finansowych po stronie pracownika. W sprawach pracowniczych znaczenie mają terminy, forma oświadczeń oraz prawidłowe udokumentowanie okoliczności, dlatego reakcja na wczesnym etapie często ogranicza ryzyko eskalacji sporu.

Wsparcie kancelarii w zakresie umów o pracę na czas określony obejmuje w szczególności:

• przygotowanie i opiniowanie umów o pracę na czas określony,
• weryfikację limitu 33 miesięcy i 3 umów zgodnie z art. 25¹ Kodeksu pracy,
• ocenę dopuszczalności zastosowania wyjątków od limitów zatrudnienia terminowego,
• przygotowanie wypowiedzeń, porozumień rozwiązujących i dokumentów kadrowych,
• analizę ryzyk związanych z przekształceniem umowy w umowę na czas nieokreślony,
• reprezentację w sporach pracowniczych dotyczących zatrudnienia terminowego,
• doradztwo dla pracodawców przy projektowaniu polityki zatrudnienia,
• wsparcie pracowników w ocenie zgodności umowy i wypowiedzenia z przepisami prawa pracy.

Potrzebna jest pomoc prawnika w sprawie umowy o pracę na czas określony? Skontaktuj się z nami.

Zobacz więcej

• Stosunek pracy
• Ciągłość zatrudnienia
• Podporządkowanie pracownicze
• Wykroczenie przeciwko prawom pracownika