Praca tymczasowa

Czym jest praca tymczasowa?

Praca tymczasowa to szczególny model zatrudnienia, w którym występują trzy podmioty: osoba wykonująca pracę tymczasową, agencja pracy tymczasowej oraz pracodawca użytkownik. Pracownik tymczasowy zawiera umowę o pracę z agencją, a osoba kierowana do pracy tymczasowej na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowę cywilnoprawną z agencją; natomiast faktycznie wykonuje pracę na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika. Oznacza to, że obowiązki organizacyjne są podzielone między agencję i firmę korzystającą z pracy danej osoby.

Podstawowe zasady pracy tymczasowej reguluje ustawa z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Zgodnie z jej definicją normatywną praca tymczasowa oznacza, cytat: „wykonywanie na rzecz danego pracodawcy użytkownika, przez okres nie dłuższy niż wskazany w ustawie, zadań o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym lub których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika nie byłoby możliwe, lub których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika”.

Istotą tego rozwiązania jest czasowy charakter zatrudnienia. Praca tymczasowa nie powinna służyć trwałemu zastępowaniu zwykłych etatów ani obchodzeniu przepisów o stosunku pracy. W praktyce jest wykorzystywana m.in. przy zwiększonym zapotrzebowaniu na pracowników, projektach okresowych, absencjach kadrowych, sezonowych wzrostach produkcji lub realizacji zleceń wymagających szybkiego uzupełnienia zespołu.

Agencja pracy tymczasowej pełni rolę pracodawcy w przypadku umowy o pracę, w szczególności w zakresie zawarcia umowy, wypłaty wynagrodzenia, prowadzenia dokumentacji pracowniczej i rozliczeń publicznoprawnych; przy umowie cywilnoprawnej odpowiada za jej zawarcie i rozliczenie zgodnie z właściwymi przepisami. Pracodawca użytkownik organizuje natomiast bieżące wykonywanie pracy, wyznacza zadania, kontroluje ich realizację oraz odpowiada za część obowiązków związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy. Prawidłowe ustalenie tego podziału ma znaczenie dla ograniczenia ryzyk prawnych po obu stronach.

Na czym polega praca tymczasowa w praktyce?

Praca tymczasowa znajduje zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie firma potrzebuje elastycznego, ale zgodnego z prawem wsparcia kadrowego. Może dotyczyć stanowisk produkcyjnych, magazynowych, administracyjnych, sprzedażowych, logistycznych, obsługi klienta, a także niektórych funkcji specjalistycznych. Nie każde zadanie może jednak zostać powierzone pracownikowi tymczasowemu.

Przepisy przewidują ograniczenia dotyczące rodzaju pracy, okresu jej wykonywania oraz sytuacji, w których zatrudnienie tymczasowe jest niedopuszczalne. Przykładowo pracownik tymczasowy nie może być kierowany do prac szczególnie niebezpiecznych. Ograniczenia dotyczą również wykorzystywania pracy tymczasowej w celu zastąpienia pracownika uczestniczącego w strajku na jego stanowisku pracy. Takie reguły mają zapobiegać nadużyciom i chronić zarówno pracowników tymczasowych, jak i osoby zatrudnione bezpośrednio u pracodawcy użytkownika.

Ważnym elementem jest limit czasowy. Zgodnie z art. 20 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, agencja pracy tymczasowej może skierować pracownika tymczasowego do wykonywania pracy na rzecz jednego pracodawcy użytkownika przez okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy. Ustawa przewiduje także szczególne reguły dla zastępstwa nieobecnego pracownika. Limity te powinny być monitorowane zarówno przez agencję, jak i przez pracodawcę użytkownika.

Praca tymczasowa wymaga prawidłowego przygotowania dokumentów. Kluczowe znaczenie ma umowa między agencją a pracodawcą użytkownikiem, w której określa się m.in. rodzaj pracy, wymagania kwalifikacyjne, przewidywany okres wykonywania pracy, wymiar czasu pracy, miejsce pracy, zasady BHP oraz sposób przekazywania informacji niezbędnych do rozliczeń. Osobno agencja zawiera z pracownikiem tymczasowym umowę o pracę, a z osobą kierowaną do pracy tymczasowej na podstawie przepisów stosowanych odpowiednio – umowę cywilnoprawną, o ile jej treść i sposób wykonywania są zgodne z prawem.

Pracownik tymczasowy powinien być traktowany w zakresie warunków pracy i wynagrodzenia nie mniej korzystnie niż pracownicy zatrudnieni przez pracodawcę użytkownika na takim samym lub podobnym stanowisku. W praktyce oznacza to konieczność porównania warunków zatrudnienia, stawek wynagrodzenia, dodatków, zasad czasu pracy i dostępu do świadczeń związanych z wykonywaną pracą. Nieprawidłowości w tym obszarze mogą prowadzić do roszczeń pracowniczych i sporów z organami kontrolnymi.

Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika przy pracy tymczasowej?

Wsparcie prawnika jest potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy przedsiębiorca planuje korzystać z pracowników tymczasowych na większą skalę, zmienia model zatrudnienia lub chce zweryfikować współpracę z agencją pracy tymczasowej. Analiza prawna pozwala ustalić, czy dane stanowiska mogą być obsadzane w tym modelu, czy nie dochodzi do przekroczenia limitów ustawowych oraz czy dokumentacja odpowiada rzeczywistemu sposobowi wykonywania pracy.

Pomoc prawna może być istotna także dla agencji pracy tymczasowych. Dotyczy to m.in. przygotowania wzorów umów, regulaminów, procedur obiegu informacji z pracodawcą użytkownikiem, zasad rozliczania czasu pracy, dokumentowania urlopów oraz reagowania na skargi pracowników. Błędy w tym zakresie mogą skutkować odpowiedzialnością wobec pracowników, sporami z kontrahentami oraz konsekwencjami podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

Z konsultacji warto skorzystać również wtedy, gdy pojawia się spór dotyczący wynagrodzenia, nierównego traktowania, wypadku przy pracy, odpowiedzialności za szkolenie BHP, przekroczenia dopuszczalnego okresu zatrudnienia lub niejasnego podziału obowiązków między agencją a pracodawcą użytkownikiem. Znaczenie ma nie tylko sama treść umów, ale także praktyka ich wykonywania.

Szybka konsultacja z prawnikiem może pomóc uniknąć błędów w kwalifikacji zatrudnienia, naruszeń przepisów o czasie pracy, sporów o wynagrodzenie, odpowiedzialności wobec pracowników oraz strat finansowych wynikających z nieprawidłowo skonstruowanej współpracy. W wielu przypadkach wcześniejsza weryfikacja modelu pracy tymczasowej jest prostsza i tańsza niż prowadzenie sporu po kontroli lub po zakończeniu współpracy.

Wsparcie kancelarii w zakresie pracy tymczasowej

Wsparcie kancelarii w zakresie pracy tymczasowej obejmuje w szczególności:

• analizę dopuszczalności korzystania z pracy tymczasowej na określonych stanowiskach,
• przygotowanie i opiniowanie umów między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem,
• weryfikację umów zawieranych z pracownikami tymczasowymi,
• ocenę ryzyka przekroczenia limitów zatrudnienia tymczasowego,
• doradztwo w zakresie czasu pracy, wynagrodzeń, urlopów i BHP,
• opracowanie procedur współpracy między agencją a pracodawcą użytkownikiem,
• wsparcie podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy,
• reprezentację w sporach pracowniczych i kontraktowych związanych z pracą tymczasową.

Potrzebna jest pomoc w zakresie pracy tymczasowej? Skontaktuj się z nami.

Zobacz więcej

• Stosunek pracy
• Reklasyfikacja umowy cywilnoprawnej
• Ewidencja czasu pracy
• Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)